Zamek w Bolkowie

Pomysł zwiedzenia zamku w Bolkowie chodził mi po głowie już od bardzo dawna, odkąd zobaczyłam go na fotografii w podręczniku historii. Jedynie tylko duża odległość stawała na przeszkodzie. Zeszłoroczne wakacje na szczęście mogliśmy tak nagiąć by zamek "trafił się po drodze". Tak więc w drodze z Kudowy Zdroju do Karpacza "zahaczyliśmy" o Bolków. Zamek położony jest na wzgórzu (396 m n.p.m) o urwistym zboczu od strony Nysy Szalonej.  Najważniejsze, że zamek w żadnym razie nie zawiódł moich oczekiwań. Niebywale pięknie położony, z każdej strony oferuje wspaniałe widoki. Choć legendy głoszą, że zamek sięga swymi początkami IX w. Pierwsze pisemne wzmianki na jego temat datowane są na 1277 r. W połowie XIV w. zamek połączono południowym i południowo-wschodnim narożnikiem z murami miejskimi. Od czasów Bolka I zamek pełnił funkcje skarbca książęcego. W 1392 r. zamek przeszedł na własność królów czeskich, przepisany przez bezdzietnego Bolka II, jego adoptowanej córce Annie (dziecko brata Bolka- Henryka) i jej mężowi- królowi czeskiemu Karolowi IV. W późniejszych czasach zamek często przechodził z rąk do rąk czy to jako królewska darowizna, czy lenno. W tym okresie uległ przebudowom w wyniku, których wzmocniono jego walory obronne. W 1813 r. stacjonujący tu rosyjscy żołnierze wykuli dziurę w wieży w poszukiwaniu złota, odkryli.... loch głodowy. Kilkadziesiąt lat później dokonano rozbiórki części murów, które posłużyły do budowy dróg. Mimo tego  Bolków, niezwykle malowniczy, wybudowany z miejscowego kamienia- zielonych i czerwonych łupków nawet obecnie robi wrażenie i daje na myśl o minionej świetności...

W październiku 2000 r. przeprowadzono na zamku badania georadarowe mające zbadać tezę dr Stulina o ukrytej na zamku Bursztynowej Komnacie. Skutkiem tego ustalono, że na zamku znajduje się nieodkryte pomieszczenie podziemne,które przywiodło archeologów zachęconych do badania historii zamczyska. 

Obecnie w renesansowej części zamku Domu Niewiast mieści się muzeum. Na początku działające pod patronatem Bolkowskiego Tow. Opieki nad Zabytkami, później przejmowane kolejno przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu, następnie Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze. Niestety częste włamania i kradzieże, a nawet podpalenie doprowadziły do przewiezienia znajdujących się w zamku eksponatów z powrotem do Wrocławia. Obecnie muzeum na zamku podlega pod Muzeum Regionalne, będące filią Muzeum Karkonoskiego, a patronat nad nim prowadzi Bractwo Rycerskie Zamku Bolków. Na piętrze Domu Niewiast  dostępna jest wystawa stała zatytułowana "Budownictwo Obronne Księstwa Świdnicko-Jaworskiego" natrafiliśmy także na interesującą wystawę poświęconą sztuce użytkowej,  wykonanej w głównej mierze z metali. Na zamku znajduje się kawiarnia oraz kilka zabytkowych narzędzi tortur jak klatka czy krzesło inkwizytorskie. Przykry widok stanowią natomiast, niektóre zabytkowe przedmioty, jak gdyby porzucone na dziedzińcu i zapomniane, czasem uszkodzone jak armaty na jednej z fotografii. Zwiedzenie tego zamku polecam wszystkim, warto się przekonać o jego niezwykłości tego zamku i specyficznej atmosferze, która tu panuje.

Zamek Chojnik

Usytuowany na górze Chojnik o wysokości 627 m n.p.m., czego niestety nie dopatrzyłam wybierając się na jego zwiedzanie w sandałkach i czego w niedługim czasie zdążyłam pożałować... ) znajduje się w Karkonoszach nieopodal Jeleniej Góry oraz Karpacza. Zamek jest od południowego-wschodu, czyli z trzech z jego stron naturalnie strzeżony przez 150 m urwisko opadające do "Piekielnej Doliny". Wiąże się z tym legenda o Kunegundzie księżniczce z zamku, która oświadczyła wszystkim zalotnikom, ze wyjdzie za tego, który w pełnej zbroi przejedzie na koniu wokół murów zamku. Latami wielu śmiałków podejmowało wyzwanie, choć świadomi byli niebezpieczeństw stromej góry i wielu postradało życie. W końcu na zamku pojawił się rycerz, którego Kunegunda chciała zwolnić z wyzwania. Śmiałek, jednak podjął je i objechał zamek. Księżniczka udała się do rycerza ofiarując swoją rękę. Ten, jednak odmówił i wytknął Kunegundzie okrutne postępowanie, które doprowadziło wielu do śmierci następnie odjechał. Upokorzona księżniczka natomiast rzuciła się w przepaść. Ponoć nocą duch jednego ze śmiałków odwiedza zamek na swym wierzchowcu. 

O zamku dowiedziałam się od wujka, który twierdził, że to najwyżej położony zamek w Polsce. Co prawda pomylił się zaszczytne miejsce należy do zamku Rogowiec w górach Sowich, jednak idąc szlakiem rozmyślałam o tym, że tylko głupiec w dawnych czasach targał by tu żołnierzy w całym rynsztunku by próbować go zdobyć. Tym bardziej że droga zapewne nie była tak wygodna jak obecnie. Nie pomyliłam się w swych domysłach przynajmniej częściowo, ponieważ zamek nigdy nie został nawet oblegany, może po prostu nie było takiej potrzeby? 

Do zamku prowadzi kilka szlaków z czego część szerokimi, brukowanymi ścieżkami. Przyznam, że choć wieżę zamkową widać już z daleka mieliśmy nie lada problem by dojechać do Sobieszowa i miejsca, skąd mogliśmy rozpocząć wędrówkę czerwonym szlakiem. Po kilkunastu minutach udało nam się to i ruszyliśmy na szlak. Mijaliśmy po drodze panią w punkcie KPN, która smacznie sobie spała, nie przeszkodziliśmy jej pewni, że przy wejściu na zamek odpowiednie opłaty nas nie miną... jakie było nasze zdziwienie, gdy minęliśmy strażnicę zamku, a kasy biletowej ni słychu, ni widu. Pewnie śmiało udalibyśmy się na dziedziniec, gdyby nie czujny kasjer, który z wieży strażniczej zawołał na nas byśmy, mimo wszystko uiścili należną opłatę... zgapiliśmy się na niezwykły zamek i przeoczyliśmy schodki prowadzące do kasy;) Zamek choć nie znajduje się bezpośrednio na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego to stanowi jego część. Jego nazwa wzięła się od choin porastających wzgórze, na którym został wzniesiony i wspaniale komponuje się z widokiem zamku o pięknie porośniętych roślinnością murach. Z małego dziedzińca przeszliśmy na dziedziniec główny, na którego środku umieszczono pręgierz.

Murowana budowla zamku powstała w drugiej połowie XIV w. W XVI w. zamek otoczono murami wyposażając je w otwory strzelnicze. Następnie zamek ozdobiono sgraffitowym boniowaniem elewacji, dodano półkoliste attyki i renesansową kamieniarkę, a pod koniec wieku dobudowano nad stołpem szachulcową, ośmioboczną nadbudówkę z cebulastym hełmem. W 1675 r. na skutek uderzenia pioruna i wywołanego nim pożarem zamek znacznie ucierpiał, jednak nie zabrało mu to całkowicie powabu, szybko zyskał uznanie rodzącej się w początkach XIX w. turystyki. 

Zamek odwiedzali liczni turyści z Cieplic zachęcając tym okoliczną ludność do adaptacji zamku pod turystykę i tak już w 1822 r. oferowano tu usługi przewodnickie, a na zamku działała gospoda, gdzie turyści wpisywali się do księgi pamiątkowej! W 1823 r. wybudowano schody na wieżę, a w 1860 r. północną wieżę zaadaptowano na schronisko turystyczne. Już w 1945 r. po wojnie zamek na powrót udostępniono turystom . Prowadzono niezbędne prace konserwatorskie co zaskakuje tym bardziej, że wiele tego typu obiektów pozostawiono po wojnie bez żadnej opieki. Widać Chojnik miał już od czasów swego powstania wiele szczęścia...

Z dziedzińca udaliśmy się do najstarszej części zamku mieszczącej pokoje dworu i kaplicę, tu znajduje się pomnik wystawiony w 2007 r. na pamiątkę wizyty Karola Wojtyły ze studentami z 1956 r. Stąd udaliśmy się na wieżę, z której roztacza się podobno przepiękna panorama Karkonoszy. Nie dane nam było tego sprawdzić z powodu plagi latających owadów. Było ich  tak wiele, że mój narzeczony z chustą na głowie i w okularach jak szybko podjął się wejścia na wieżę, to jeszcze szybciej z niej zmykał... Tak więc wróciliśmy na dziedziniec skąd obeszliśmy kuchnię, pomieszczenie sądu i piwnice. 

Od 1993 r. zamek jest siedzibą Bractwa Rycerskiego Zamku Chojnik organizującego turniej kuszniczy " O Złoty Bełt Zamku Chojnik" odbywający się co rocznie w sierpniu już od 1991 r. 

Po obejrzeniu zamku zdecydowaliśmy się na powrót szlakiem czarnym prowadzącym przez zbójeckie skały bardzo malownicze nieco strome i na pewno nie do polecenia dla osoby w sandałach. Jak to mówią za głupotę trzeba płacić, przynajmniej obyło się bez skręcenia nogi, choć było blisko...

                     

zamek Czocha

Zamek Czocha znajduje się w małej miejscowości Sucha (gm. Leśna) na dolnym śląsku. Jego zobaczenie leżało mi na sercu ładnych parę lat od kiedy przeczytałam artykuł o polskich zamkach i ten był wśród nich. Gdybym oglądała zagadki XX w. usłyszałabym o nim wcześniej, jednak choć lubię historię to jakoś druga wojna nie jest moim konikiem. Tak więc przed zwiedzeniem zamku powstrzymywała mnie jedynie ogromna odległość 486 km w linii prostej... 

Skoro, jednak postanowiliśmy zwiedzić Sudety i to o ile możliwości kompleksowo to będąc w Karpaczu i nie przejechać tych 55,5 km by go ujrzeć byłoby wręcz nie wybaczalne. Tak więc robiąc sobie dzień przerwy w łazikowaniu po górach zapakowaliśmy się rano do samochodu i ruszyliśmy do Tzschocha. Zamek pierwotnie  czeska warownia graniczna (pogranicze śląsko-łużyckie) wybudowana w latach 1241-1247 przez wieki przechodził z rąk do rąk, kilkakrotnie oblegany został na krótko zdobyty w 1427 r. W 1909 r. został zakupiony przez drezdeńskiego producenta cygar Ernsta Gutschowa, który zlecił słynnemu berlińskiemu architektowi Bodo Ebhardt'owi jego przebudowę zgodnie z zachowaną z 1703 r. ryciną zamku. Wskutek przebudowy zamek zyskał obecny wygląd, jednak zniszczeniu uległo wiele najstarszych fragmentów zamczyska.  Właściciel w marcu 1945 opuścił zamek wywożąc z niego najcenniejsze wyposażenie. Wiele jednak z cennego wyposażenia po opuszczeniu zamku pozostało rozkradzione przez Rosjan  i okolicznych mieszkańców. Pani przewodnik, która oprowadzała nas po zamku opowiadała jak wiele cennych ksiąg oprawionych w skóry oraz zabytkowe meble płonęły w kominkach okolicznych mieszkańców oraz na dziedzińcu zamku. Największej kradzieży dokonali, jednak burmistrz Leśnej Kazimierz Lech i zamkowa bibliotekarka Krystyna von Saurma wspólnie wywieźli w lutym 1946 r. z odkrytej skrytki insygnia koronacyjne Romanowów, 60 popiersi carów, 100 ikon, porcelanę, obrazy i inne cenne przedmioty.

Podczas II wojny światowej na zamku mieściła się szkoła szyfrantów Abwehry. Na podstawie książki Wołoszańskiego nawiązującej do tych wydarzeń nakręcono serial "Tajemnica twierdzy szyfrów", do którego zdjęcia robiono między innymi na zamku. Od 1952 r. mieścił się tu wojskowy dom wczasowy, w związku z czym zamek był utajniony-nie znajdował się na żadnych mapach). Od 1996 r. stał się ośrodkiem hotelowo-rekreacyjnym i został tym samym publicznie udostępniony. Jak wspomniałam zwiedzanie zamku odbywa się z przewodnikiem. Nam trafiła się dość sympatyczna pani przewodnik o donośnym, choć niestety skrzeczącym głosie co utrudniło mi skupienie się na słuchaniu ciekawych losów zamku.

Zwiedzanie rozpoczęliśmy od sali balowej. niezbyt imponujących rozmiarów, jednak z pięknym balkonem. Dalej biblioteka, w której zgromadzone książki pochodzą z czasów powojennych. Udaliśmy się przez sekretne przejście w bibliotece mijając salę lustrzaną do komnaty książęcej, w której znajduje się słynne łoże z zapadnią (zdemontowana), przy pomocy której gospodarz pozbywał się nudzących go kochanek. Dalej zeszliśmy do podziemi, gdzie znajduje się między innymi ekspozycja złożona z dawnych sanitariatów. I tym sposobem dotarliśmy do słynnego "skarbca" , który okazał się atrapą mającą zmylić poszukiwaczy zamkowych bogactw.

Na koniec pani przewodnik poprowadziła nas do wejścia na zamkową wieżę, gdzie zostaliśmy pozostawieni sobie. Tam jak powiedział już z nami nie wejdzie (chyba nie lubi wspinać się po drabinie). Dziedzińce zamkowe zostawiono już do indywidualnego zwiedzania.

Wśród wielu historii o losach zamku opowiedzianych nam podczas zwiedzania najciekawsza, mrożąca krew w żyłach mówiła o pewnej Urlice, która powiła nieślubne dziecko, czego karą było dla niej utopienie w zamkowej studni, a dla niewinnego niemowlęcia zamurowanie w marmurowym kominku. Podobno nocą wciąż słychać kwilenie dziecięcia.... 

Zamek - Kościół w Bydlinie

Nie dalej jak 9 km od Rabsztyna i Kluczy  na skraju śląskich lasów mieści się mała i z pozoru może nie ciekawa miejscowość Bydlin.

Śladem jej dawnej świetności stały się ruiny zamku, który w swoim czasie pełnił nawet rolę zboru ariańskiego. Do zamku najlepiej dotrzeć z centrum Bydlina kierując się znakami po krótkim spacerze przez las dotrzemy na miejsce. Czy to był na pewno zamek? Za to nie ręczę, ale świątynia owszem i to nie jedna!  Bydlińska świątynia na przemian katolicka, ariańska i katolicka została zdewastowana podczas potopu szwedzkiego. Po 80 latach doprowadzono do jej odbudowy, lecz nie odzyskała już utraconej świetności, a po pewnym czasie została opuszczona.W kolejnych latach systematycznie dewastowana popadała w ruinę... i byłaby to intrygująca ruina, gdyby nie... fragmenty murów zostały odrestaurowane, miałam wrażenie, że w tym konkretnym przypadku odebrano tym ruinom nastrój tajemniczości i nazwałabym to "dawności". Miałam takie uczucie jakby w ten sposób odebrano zamek jego epoce, oderwano go od korzeni.. Ale będąc na Szlaku Orlich Gniazd polecam zajrzeć i wyrobić sobie własną opinię;)