Zamek w Bolkowie

Pomysł zwiedzenia zamku w Bolkowie chodził mi po głowie już od bardzo dawna, odkąd zobaczyłam go na fotografii w podręczniku historii. Jedynie tylko duża odległość stawała na przeszkodzie. Zeszłoroczne wakacje na szczęście mogliśmy tak nagiąć by zamek "trafił się po drodze". Tak więc w drodze z Kudowy Zdroju do Karpacza "zahaczyliśmy" o Bolków. Zamek położony jest na wzgórzu (396 m n.p.m) o urwistym zboczu od strony Nysy Szalonej.  Najważniejsze, że zamek w żadnym razie nie zawiódł moich oczekiwań. Niebywale pięknie położony, z każdej strony oferuje wspaniałe widoki. Choć legendy głoszą, że zamek sięga swymi początkami IX w. Pierwsze pisemne wzmianki na jego temat datowane są na 1277 r. W połowie XIV w. zamek połączono południowym i południowo-wschodnim narożnikiem z murami miejskimi. Od czasów Bolka I zamek pełnił funkcje skarbca książęcego. W 1392 r. zamek przeszedł na własność królów czeskich, przepisany przez bezdzietnego Bolka II, jego adoptowanej córce Annie (dziecko brata Bolka- Henryka) i jej mężowi- królowi czeskiemu Karolowi IV. W późniejszych czasach zamek często przechodził z rąk do rąk czy to jako królewska darowizna, czy lenno. W tym okresie uległ przebudowom w wyniku, których wzmocniono jego walory obronne. W 1813 r. stacjonujący tu rosyjscy żołnierze wykuli dziurę w wieży w poszukiwaniu złota, odkryli.... loch głodowy. Kilkadziesiąt lat później dokonano rozbiórki części murów, które posłużyły do budowy dróg. Mimo tego  Bolków, niezwykle malowniczy, wybudowany z miejscowego kamienia- zielonych i czerwonych łupków nawet obecnie robi wrażenie i daje na myśl o minionej świetności...

W październiku 2000 r. przeprowadzono na zamku badania georadarowe mające zbadać tezę dr Stulina o ukrytej na zamku Bursztynowej Komnacie. Skutkiem tego ustalono, że na zamku znajduje się nieodkryte pomieszczenie podziemne,które przywiodło archeologów zachęconych do badania historii zamczyska. 

Obecnie w renesansowej części zamku Domu Niewiast mieści się muzeum. Na początku działające pod patronatem Bolkowskiego Tow. Opieki nad Zabytkami, później przejmowane kolejno przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu, następnie Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze. Niestety częste włamania i kradzieże, a nawet podpalenie doprowadziły do przewiezienia znajdujących się w zamku eksponatów z powrotem do Wrocławia. Obecnie muzeum na zamku podlega pod Muzeum Regionalne, będące filią Muzeum Karkonoskiego, a patronat nad nim prowadzi Bractwo Rycerskie Zamku Bolków. Na piętrze Domu Niewiast  dostępna jest wystawa stała zatytułowana "Budownictwo Obronne Księstwa Świdnicko-Jaworskiego" natrafiliśmy także na interesującą wystawę poświęconą sztuce użytkowej,  wykonanej w głównej mierze z metali. Na zamku znajduje się kawiarnia oraz kilka zabytkowych narzędzi tortur jak klatka czy krzesło inkwizytorskie. Przykry widok stanowią natomiast, niektóre zabytkowe przedmioty, jak gdyby porzucone na dziedzińcu i zapomniane, czasem uszkodzone jak armaty na jednej z fotografii. Zwiedzenie tego zamku polecam wszystkim, warto się przekonać o jego niezwykłości tego zamku i specyficznej atmosferze, która tu panuje.

Mapy

Dla ułatwienia i zaplanowania podroży

Mapa zabytków Lublina

Mapa zabytków Kazimierza Dolnego

Ojcowski Park Narodowy

Sandomierz

Sucha Beskidzka

Szydłowiec

Żywiec

Stary Zamek W Żywcu I Nowy Zamek W Żywcu

Żywiec jako posiadacz dwóch zamków, a na dodatek oddalonych od siebie o kilkadziesiąt metrów wyróżnia się na tle większości miast (jednak nie stanowi wyjątku). Co ciekawe zamków byłoby trzy, gdyby do naszych czasów zachował się średniowieczny zamek na wzgórzu Grojec, kiedyś leżącym koło Żywca, obecnie nienależącym do jednej z dzielnic rozrośniętego miasta. Zamek, jednak uległ spaleniu w II poł. XV w. i nie został już odbudowany.

Arkadowy dziedziniec

Stary Zamek w Żywcu, znajduje się na miejscu średniowiecznego zamku (równolegle w czasach średniowiecza Żywiec szczycił się zamkiem na wzgórzu oraz drugim na terenie miasta). Średniowieczna zabudowa uległa niestety zniszczeniu w 1477 r., podczas oblężenia przez wojska króla Kazimierza Jagiellończyka przeciwko Komorowskim herbu Korczak, wtedy też oblegany i spalony został zamek na Grojeckim wzgórzu. Stary Zamek, doczekał się jednak przebudowy (1485 - 1500). W 1567 r. dokonano dodatkowo rozbudowy w efekcie, której powstał arkadowy dziedziniec. A renesansowa arkada zachowała się w niezmienionej formie do naszych czasów. Od 2005 r. Stary Zamek stanowi siedzibę Muzeum Miejskiego w Żywcu. Swą ekspozycją etnograficzną uzupełnia szlak architektury drewnianej województwa śląskiego. Wśród wystaw stałych znajdują się między innymi: historia i tradycja miasta Żywca, kultura ludowa Żywiecczyzny, konfesaty (sądy, wyroki i tortury) w Żywcu, czy wystawa archeologiczna. Wystawy te można zwiedzić w ramach jednego biletu w cenie 18 zł normalny i 12 zł ulgowy, 30 zł to koszt biletu rodzinnego. Istnieje też możliwość zwiedzenia poszczególnych wystaw i atrakcji, w tym przypadku ceny kształtują si od 2 zł do 9 zł. Przy czym nie przysługują bilety ulgowe. Muzeum czynne jest od wt - pt 10.00 - 17.00 oraz sb - nd 10.00 - 16.00. W weekendy wejścia odbywają się co godzinę.

Nowy Zamek stanowi klasycystyczny pałac, którego powstanie zlecił arcyksiążę Albrecht Habsburg. W latach 1893 - 1895 zbudowano nowe skrzydło pokryte szklanym dachem, przeznaczone na sypialnie i pokoje gościnne. Pałac ulegał przy tym kilkakrotnie przebudowom. Po śmierci arcyksięcia dobra żywieckie przeszły na Karola Stefana jego bratanka, zlecił on dobudowę pawilonu, na którego piętrze mieściła się sala balowa zwana lustrzaną, od rozmieszczonych w niej tafli lustrzanych. Ostatnia rozbudowa miała miejsce w 1911 r., kiedy to dobudowano trzyosiowy ryzalit z dwoma bocznymi balkonami, zwieńczono go klasycznym tympanonem z herbem Habsburgów. Wnętrza pałacu urządzone zostały przez krakowskich artystów, Karol Stefan, miłośnik sztuki zadbał o pokaźną kolekcję malarstwa polskiego i europejskiego oraz ważącą około 500 kg kolekcję sreber! Po wojnie założono w pałacu szkołę, która do dziś funkcjonuje i zajmuje czołowe miejsce wśród szkół średnich powiatu żywieckiego - Zespół Szkół Drzewnych i Leśnych. 

Nowy zamek

Stary zamek

Park Zamkowy w Żywcu będący dawnym ogrodem zamkowym, obecnie stanowi ulubione miejsce spacerów mieszkańców Żywca. Ogromny, liczący 26 ha park początkowo zaprojektowany na modłę włoską na przełomie XIX/XX w. został przerobiony  według stylu angielskich ogrodów (regularność odrzuca się na rzecz efektu naturalistycznego, " dzikości" w przyrodzie). W efekcie tych przeobrażeń na dziedzińcu pomiędzy zamkami powstała kuta, żelazna studnia, a powstały w XVIII w. domek chiński - altana, przeniesiono na wysepkę,  i założono okrągły basen z fontanną, pergole i rozarium.

podczas prac na parkiem drewniane mostki nad kanałami zastąpiono kamiennymi

Pergole prowadzące do Rozarium

domek chiński

Żywiec

Żywiec, położony nad jeziorem Żywieckim w Kotlinie Żywieckiej, przynależy do Żywieckiego Parku Krajobrazowego. Choć administracyjnie należy do województwa śląskiego, znajduje się na terytorium Małopolski, około 90 km od Krakowa.

Miasto swą historią sięga przełomu XIV/XV w. Do naszych czasów zachowało się w nim wiele zabytków, świadczących o jego długiej historii. Na Żywieckim rynku mamy możliwość podziwiania pieknych kamienic.

Warto zwrócić uwagę na pochodzący z 1868 r., ratusz swą architekturą nawiązujący do neorenesansu i neomauretanizmu (nawiązanie do orientu). Już z daleka daje się zauważyć konkatedra Narodzenia NMP, powstała w poł. XV w. Ponieważ ulegała licznym przebudowom obecnie nie reprezentuje jednego stylu. Przeważa gotyk i renesans. Obok znajduje się wolno stojąca, XVIII- wieczna dzwonnica, prawdopodobnie najbardziej charakterystyczny zabytek Żywca.Wśród jego zabytków na uwagę zasługują również kościół św. Krzyża - gotycki (XV w.), barokowy kościół cmentarny Przemienienia Pańskiego (1701 r.) oraz zabudowania browaru Żywiec. Chętni mogą po wcześniejszej rezerwacji (+48 33 861 24 57 lub rezerwacja@muzeumbrowaru.pl) zwiedzić browar wraz z przewodnikiem. Muzeum czynne jest od wt - nd 10.00 - 18.00. Koszt dla dorosłego zwiedzania muzeum to 25 zł, wraz  z browarem 30 zł, dla niepełnoletnich 15 zł.

W okolicy Żywca warto zwiedzić dwór Kępińskich w Moszczanicy, znajdujący się około 5 km od centrum miasta. Na klasycystyczną zabudowę składają się dwór, stajnia, kaplica oraz park. W dworku podziwiać można wystawę etnograficzną min. góralskie instrumenty muzyczne, garncarstwo, stroje górali żywieckich, czy dawne narzędzia rolnicze i stolarskie, rzeźby i zabawki ludowe. Dworek zaadaptowano również na siedzibę Muzycznej Izby Regionalnej.

Poza licznymi zabytkami oraz zgromadzonymi w muzeach eksponatami Żywiec słynie również z  przebogatej kultury duchowej i materialnej stworzonej przez górali Beskidu Żywieckiego. Tu swoją siedzibę mają liczni twórcy ludowi, zajmujący się rzeźbą, muzyką, czy malarstwem na szkle. Żywiec słynie z twórców regionalnych zabawek oraz instrumentów muzycznych, haftów i bibułowych kwiatów. Dbanie o tradycję przejawia się w gwarze, tańcach, ekspresyjnej muzyce i plastyce obrzędowej. w Żywcu działa kilka zespołów regionalnych, które za cel stawiają sobie kultywowanie tych tradycji i obrzędów. Sprzyjają temu corocznie organizowane imprezy folklorystyczne jak Tydzień Kultury Beskidzkiej (w tym roku 27 VII - 4 VIII) oraz Żywieckie Gody. po więcej informacji zapraszam na stronę regionalnego Ośrodka Kultury

                        

By się nie pogubić warto skorzystać z mapy Żywca

Klasztor w Zagórzu

Klasztor i kościół Karmelitów Bosych w Zagórzu powstał w XVIII w., w stylu późnobarokowym. Choć obecnie w stanie ruiny, należy do nielicznych w Polsce przykładów klasztoru warownego. W 1967 r. wpisany na listę zabytków. Klasztor znajduje się w miejscowości Zagórz, w województwie podkarpackim w odległości ok. 7 km od Sanoka. Wzniesiony na wzgórzu Mariemont (345 m n.p.m), w zakole rzeki Osławy zewsząd otoczony jest panoramą Beskidu Niskiego. Kościół posiadał ośmioboczną nawę główną oraz dwie kaplice boczne. Ołtarz od strony zachodniej stanowił wyjątek, ponieważ w większości obiektów sakralnych orientowano je na wschód. Na budulec posłużył żółty piaskowiec z okolicznego kamieniołomu. Sklepienia łukowe oraz mniejsze elementy wykonano z cegły. 

w głębi wyłania się figura Matki bożej z Dzieciątkiem

W okresie konfederacji barskiej jej żołnierze znaleźli tu schronienie. 29 listopada 1772 r., podczas oblężenia przez wojska rosyjskie dowodzone przez generała Iwana Drewicza dokonano ostrzelania zabudowań klasztornych z armat, przy czym część klasztoru uległa spaleniu. Obrona klasztoru w Zagórzu była zarazem ostatnią bitwą konfederacji barskiej. Po pożarze karmelitom udało się odbudować konwent, jednak nie odzyskał on już dawnej świetności. W 1822 r. (Zagórz, w tym czasie znajdował się pod zaborem austriackim) doszło do kolejnego pożaru, oficjalnie uznano, że do pożaru doszło w okolicznościach sprzeczki przeora z jednym z zakonników. W efekcie pożaru w 1831 r. Austriacy znieśli klasztor w Zagórzu, a zakonników przenieśli do Lwowa i Przeworska. Ocalałe z pożaru wyposażenie kościoła oddano do kościoła parafialnego w Zagórzu. W 1956 r. oraz 2000 r. podejmowano dzieło odbudowy, przerywane z braku fundatorów, obecnie wznowione. Między innymi na powrót postawiono przed kościołem figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

Stacja drogi krzyżowej prowadząca do klasztoru. Rzeźby wykonali bieszczadzcy artyści.

Fragment murów, które poddano już renowacji

  Jeśli ktoś poszukuje noclegu w Zagórzu polecam "Nad Strumieniem" z widokiem na klasztor

Sandomierz

Słynna lodziarnia na Rynku

Sandomierz to kolejne miasto leżące na szlaku Wiślanym, jak opisane poprzednio Kazimierz Dolny i Janowiec;) " polski Rzym" leży w odległości ok. 50 km od Ostrowca Świętokrzyskiego i ok. 15 km od Tarnobrzegu. Do miasta przylgnął przydomek "Mały Rzym", ponieważ analogicznie do Romy usytuowany jest na siedmiu wzgórzach. Obecnie administracyjnie przynależy do województwa świętokrzyskiego, jednak historycznie stanowi cześć Małopolski. Miasto w przeszłości stanowiło centrum administracyjne ziemi sandomierskiej, w późniejszym czasie stało się stolicą województwa sandomierskiego. Do dziś w mieście zachowało się wiele zabytków oraz miejsc interesujących przyrodniczo jak Góry Pieprzowe, czy Wąwóz Królowej Jadwigi. Stąd też przez miasto przebiega kilka szlaków turystycznych( Architektury Drewnianej, św. Jakuba, cysterski oraz Via Jagiellonica).

Wieża na Zamku

Będąc w mieście warto skierować się do przejścia między kamienicami będącego w przeszłości furtą w murach, którą dominikanie dostawali się do miasta (ich klasztor znajdował się poza murami) ze względu na swój kształt zyskało nazwę " Ucho Igielne". Przechodząc przez przejście warto skierować się do parku miejskiego, którym można dotrzeć do cennego zabytku, pomijanego często przez turystów ze względu na pewne oddalenie od centrum i niewiedzę o jego położeniu, czy nawet istnieniu, a mianowicie kościoła św. Jakuba wraz z zespołem klasztornym. Zabytek cenny, gdyż prezentujący styl późnoromański. Zespół powstał w ciągu XIII w., natomiast dzwonnica i zachodnie skrzydło klasztoru pochodzą z wieku XIV. W XV w. dokonano gruntownej restauracji po zniszczeniach dokonanych najazdem Litwinów oraz pożarem. W XVII w. podjęto się przebudowy świątyni, dobudowano kaplicę Męczenników Sandomierskich z bogatą dekoracją stiukową. Po kolejnym pożarze w XIX w. dokonując restauracji przywrócono budowli romański charakter. W stanie niemal niezmienionym zachował się do naszych czasów romański portal, bogato zdobiony, ponadto wczesnogotycka dzwonnica z przełomu XIII/XIV w. oraz barokowy sarkofag księżnej Adelajdy z 1676 r., wykonany z jednego kolca drzewa dębowego. Z budynków klasztornych ostała się jedynie część skrzydła wschodniego. W 2001 r. wrócili tu dominikanie, którzy po kasacie zakonu w 1864 r. zmuszeni zostali opuścić klasztor. 

Brama Opatowska

Panorama Sandomierza, w oddali widać wieżę ratusza

Szczególnym zabytkiem dla mnie osobiście jest katedra, w której znajdują się wykonane z polecenia Jagiełły unikatowe malowidła ścienne w stylu bizantyjskim (niestety nie mam z jakichś względów fotografii, jednak dla wyobrażenia jak wyglądają tego typu malowidła zachęcam zobaczyć w kaplicy Św. Trójcy, gdzie fundacji również dokonał Jagiełło). Ponadto katedra słynie z obrazów, których odpowiednio ponumerowane postaci ukazują sposób w jaki poniesie się śmierć- sprawdza się za pomocą daty urodzenia odpowiedni numer i bach giniemy przeważnie ścięci, paleni na stosie czy mordowani- Średniowiecze w końcu lubowało się we krwi. Ja zdaje się zostałam zasztyletowana.

zmiana warty przed ratuszem( wartowników można oglądać jedynie w weekendy i święta)

Zamek W Sandomierzu, niestety w czasie Potopu Szwedzkiego został wysadzony. Ocalałe skrzydło zachodnie posłużyło do odbudowy w stylu pałacowym z inicjatywy Jana III Sobieskiego, następnie w XIX w. dokonano przebudowy w stylu klasycystycznym i adaptacji na więzienie. Obecnie jest siedzibą Muzeum Okręgowego. Na dziedzińcu znajdują się dyby, w których turyści mogą sobie sprawić pamiątkową fotografię, natomiast w okratowanej wnęce znajduje się niewielka wystawa narzędzi tortur. Zwiedzanie wystawy w zamku jest możliwe w sezonie od pn 11.00 - 15.00, wt - pt 10.00-17.00, sb - nd 10.00 - 18.00. Bilet normalny 8 zł, ulgowy - 6 zł, dzieci do 7 lat - bezpłatnie.

Brama Opatowska to jedyna z czterech istniejących bram miejskich Sandomierza, która zachowała się do naszych czasów. Wzniesiona z polecenia Kazimierza Wielkiego około 1362 r. stanowi ważny zabytek architektury średniowiecznej. W celach obronnych w XVI w. Bramę zwieńczono renesansową attyką. Obecnie wyposażona w taras widokowy jest udostępniana zwiedzającym w celu podziwiania panoramy miasta i okolicy. W sezonie Brama jest czynna: 9.00 - 18.00. Bilet normalny 4 zł, ulgowy 3 zł. 

Pozostałości po sandomierskich kupcach- piwnice służyły jako skład towarów

Ponadto polecam wizytę w Domu Długosza - dawnej mansjonarii (dom dla niższych w hierarchii duchownych, którzy w zamian za utrzymanie zobowiązani byli pełnić funkcje przy katedrze), powstałej z fundacji Mistrza Długosza w 1476 r., w II poł. XVII w. przebudowany, a po restauracji w latach 1934 -35 przeznaczony na siedzibę Muzeum Diecezjalnego, pełnego ciekawych eksponatów, nie koniecznie ściśle związanych z Sacrum. Czynne w sezonie w godz. 9. 30 - 16. 30, nd i święta- 13.30 - 16.30. Bilet normalny to wydatek 6 zł, ulgowy 3 zł. Doda, że znajdujące się tu zabytki i wystawy zaciekawiły nie dużo bardziej niż te na zamku.

Podziemna trasa turystyczna

Piękny sandomierski ratusz, który od XVI w. prezentuje się nieustannie w renesansowej formie stanowi oddział Muzeum Okręgowego i w sezonie jest udostępniany zwiedzającym. Od wt - pt 10.00 - 17.00, sb - nd 10.00  - 18.00. Bilet normalny 5 zł, ulgowy 4 zł. Będąc w Sandomierzu możemy skorzystać z możliwości przejścia podziemną trasą turystyczną. Jest to system XIV i XV wiecznych piwnic, w których kupcy sandomierscy składali swoje towary. Trasa prowadzi pod ośmioma kamienicami, a jej przejście z przewodnikiem trwa około godziny. Czynna codziennie (prócz 1 I, I dn Wielkanocy, 11 XI, 25 XII) 10.00 - 18.00, poza sezonem do 17.00. Bilet normalny 10 zł, ulgowy 6 zł.